هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )
166
سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )
برهنه كنم . ( 1 ) در شرح نهج البلاغه آمده كه مبارزهء على با عمرو بن عبد ود در روز خندق بزرگتر از آن است كه از آن به بزرگى ياد شود و بالاتر از آن است كه از آن به والايى ياد شود . و آن نيست مگر آنگونه كه استاد ما ابو هذيل گفت : شخصى از وى پرسيد منزلت على در نزد خداوند بزرگتر است يا ابو بكر . ابو هذيل پاسخ داد : برادرزاده ، به خدا سوگند مبارزهء على با عمرو در روز خندق با همهء كارهاى نيكوى مهاجران و انصار و عبادتهاى آنها برابرى مىكند و از آنها فزونى مىگيرد ، تا چه رسد به ابو بكر تنها . در جلد دوم « فضائل الخمسه من الصحاح السته » از جلد دوم مستدرك صحيحين ، از سفيان ثورى به سندش از پيامبر ( ص ) نقل شده كه فرمود : مبارزهء على بن أبي طالب با عمرو بن عبد ود در روز خندق برترين اعمال امت من است تا روز رستاخيز . خطيب بغدادى نيز اين روايت را در تارخ خود ( ج 13 ص 19 ) آورده است . و رازى نيز اين حديث را با همين كلمات در تفسير كبير خود در جزء آخر ، در ضمن سخن از شب قدر و فضيلت آن آورده است . در درّ المنثور سيوطى ، در تفسير سخن خداى متعال كه : « وَ رَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنالُوا خَيْراً وَ كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ » ( احزاب / 25 ) ( خداوند كافران را خشمگين و بىآنكه به غنيمت و كامى دست يافته باشند دور ساخت ، و خداوند مؤمنان را از پيكار كفايت نمود ) ، از ابن ابى حاتم و ابن مردويه و ابن عساكر نقل شده كه « خداوند پيكار را بجاى مؤمنان به على ( ع ) كفايت فرمود » . « 1 » ( 2 ) در شرح نهج البلاغه از قيس بن ربيع به سندش از ربيعة بن مالك سعدى نقل نموده كه گفت : به نزد حذيفة بن يمان رفته گفتم : اى ابو عبد الله مردم دربارهء على و فضائل او سخن مىگويند و اهل بصره به آنان مىگويند شما
--> ( 1 ) - فضائل الخمسه ج 2 ص 323 . تفسير كبير فخر رازى ، در تفسير سورهء قدر ، جلد 32 ص 31 ، چاپ نخست .